Peki, CNC freze tezgahı nedir? CNC freze tezgahı, üzerinde birden fazla kesici ağız bulunan çakı ile genelde doğrusal ilerleme hareketi yaparak iş parçalarından talaş kaldırma işlemi yapan makinelere verilen isimdir. Bu tezgah türü düz ve açılı yüzeylerin işlenmesi, kanal açma, düz ve dairesel olarak bölüntüler yapma gibi amaçlar için kullanılır. Bu yüzden de otomotivden havacılığa, savunmadan makine imalatına kadar çeşitli alanlarda imalat sektöründe yaygın olarak tercih edilirler.

CNC freze tezgahı kısımları

CNC freze tezgahı kısımları ana kısımlar, başlıklar ve aksesuarlar olarak üç ayrı başlıkta incelenebilir

• Ana kısımlar: Gövde, konsol, araba, tabla
• Başlıklar: Freze tezgahı başlıkları
• Aksesuarlar: Malafalar, divizör ve karşılık puntası, döner tabla, mengeneler, bağlama pabuçları

 CNC freze işleminin detayları

CNC freze tezgahları, veri işleme ve değerlendirme kabiliyetine sahip son derece gelişmiş tezgahlardır. CNC freze işlemi için parça tezgaha bağlanır ve parçanın referans noktaları prob adı verilen hassas bir alıcı uç aracılığıyla tezgaha tanımlanır. Bu sayede tezgah, işlenecek parçanın ham ölçüsünü ve tezgahtaki konumunu anlamış olur. CNC freze tezgahlarında gerekli kesici takımlar, magazin olarak adlandırılan bir mekanizmaya yerleştirilirler.

Daha sonra parçayı işlemek üzere önceden hazırlanmış olan program, kontrol paneli, hafıza kartı gibi yöntemlerle tezgaha girilir. Tezgaha girilen programı yorumlayarak ve programdaki görevleri eksiksiz uygulayarak parçayı işler. İşte CNC freze işleminin detayları ve CNC freze çalışma prensibi bu şekildedir.

CNC freze tezgahında yapılan işlemler ise kullanılan kesici takımın ismi veya yapılan frezeleme işleminin ismiyle adlandırılır. Yüzey frezeleme, kanal frezeleme, dişli açma vb. bu işlemlere örnek olarak gösterilebilir.

Yazımızın giriş kısmında da belirttiğimiz gibi CNC freze tezgahları, günümüzde makine ve imalat sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır. CNC teknolojisi sayesinde otomotiv, havacılık, savunma, makine imalatı, kalıpçılık gibi birçok sektörde makine parçaları hatasız, seri ve ekonomik şekilde üretilebilmektedir. CNC freze tezgahı, seri ve hatasız imalatı mümkün kılmaktadır.

The post CNC freze tezgahı nedir? first appeared on Unimak CNC.

CNC işlemede alüminyum, çelik ile birlikte en çok kullanılan malzemelerden biridir. Bunun en önemli sebebi işlenebilirliğinin çok iyi olması olsa da alüminyumun birçok özelliği tercih edilmesinde rol oynar. 

Alüminyum(Al) gümüşi renkte, sünek ve yüksek oksidasyon direncine sahip bir metaldir. Sünekliği ve oksidasyon dayanımı onu farklı endüstrilerde oldukça çok kullanılan bir malzeme haline getiriyor. Daha mukavim ama aynı zamanda hafif ve sünek ürünler elde etmek için çoğunlukla farklı metallerle alaşımlanarak kullanılan alüminyum, özellikle otomotiv ve havacılık sanayinde vazgeçilmezdir.

İşlenebilirlik

Alüminyum yumuşaklığı ve kolay talaşnabilirliği sayesinde CNC tezgahlarında kolaylıkla işlenebilen bir malzemedir.  Yoğunluğu çelik veya bakırın yaklaşık üçte biri kadardır. 

Bu sayede hem işlenen parçanın kendisinin hem de takım uçlarının daha az deforme olmasını sağlar.  Bu özelliği özellikle prototip kalıp üretiminde zaman açısından oldukça avantaj sağlar.

Maliyet

Alüminyum yer kabuğunda bol miktarda bulunan bir elementtir. Doğadaki bolluğu ham haliyle çok ucuz olmasını sağlar. Ayrıca geri dönüşümünün de çok kolay ve ilk üretimine göre %95 enerji tasarrufu ile yapılabilmesi yine ulaşılabilirliğini kolaylaştıran bir etmendir.  Bunun için CNC işleme tezgahlarında ortaya çıkan alüminyum talaşları bir araya getirilip geri dönüştürüldükten sonra tekrar kullanılabilmektedir.

Yüksek Dayanım

Alüminyum 2.7 gr/cm3’lük yoğunluğu ile daha önce bahsettiğimiz gibi çelik veya bakırdan çok daha hafif bir metaldir. Saf haliyle 49 MPa’lık çekme dayanımı farklı alaşımlarla 700 MPa’ya kadar çıkabilmektedir. Hafifliğine rağmen sahip olduğu yüksek dayanım ise onu özellikle havacılık ve otomotivde çok kullanılan bir malzeme haline getirir. 

CNC işlemede alüminyumun çokça tercih edilmesinin bir sebebi de yüksek korozyon dayanımına sahip olmasıdır. Üstündeki oksit tabakasından kaynaklanan bu özelliği gemicilik sektöründe (farklı deniz ve atmosfer koşullarında) sıklıkla kullanılmasını sağlar. 

Eloksala Uygunluk

Metallerin aşınma ve korozyon direncini arttıran eloksal işlemi, üretim sonrası ürünün temizlenip yapay oksidasyon işlemine maruz bırakılması ile gerçekleştirilir. Alüminyum eloksal işlemine çok uygun bir metal olduğundan, hali hazırda yüksek olan korozyon direnci daha da arttırılabilir.

CNC İşlemede En Çok Kullanılan 7 Alüminyum Alaşım

Alüminyumun genel özelliklerinin yanında alaşımlarının da farklı özellikleri vardır ve bu özelliklere göre kullanım alanları değişmektedir. CNC işlemede alüminyumun en çok kullanılan 7 alaşımına bir göz atalım.

Al-2007 Serisi

Bu serinin ana alaşım elementi %4-5’lik oranla bakırdır. Dayanıklı, hafif ve son derece işlevsel kısa talaşlı bir alaşımdır. Diş açma, ısıl işlem ve yüksek hızlı işleme için de uygundur. Bu sayede Al-2007 serisi makine parçaları, cıvatalar, perçin somunları, vidalar ve dişli çubukların üretiminde yaygın olarak kullanılır. Ancak bu alaşım düşük kaynaklanabilirliğe ve düşük korozyon direncine sahiptir. Bu nedenle işlemeden sonra koruyucu eloksal yapılması tavsiye edilir. 

Al-5083 Serisi

Isıl işlem görmeyen bu seri zorlu koşullardaki mükemmel dayanımı ile ünlüdür. %4-5 oranında magnezyum ile az miktarda krom ve manganez içeren bu alaşım yüksek korozyon ve aşınma dayanımı ile özellikle denizcilikte ve kimyasal uygulamalarda sıklıkla kullanılır. Yüksek sıcaklık içeren uygulamalarda kullanılması tavsiye edilmez.

Al-5754 Serisi

%2.5-3.5 magnezyum oranına sahip bu alaşım alüminyum oranı en yüksek olan alaşımdır. Al-5754 serisi haddelenebilir, dövülebilir ve ekstrüde edilebilir bir alaşımdır. Isıl işlem görmeyen bu serinin mukavemetini artırmak için soğuk işleme yapılabilir. 5083 serisi gibi yüksek korozyon direncine ve mukavemete sahiptir. Bu özellikler göz önüne alındığında 5754, CNC işlemede kullanılan en popüler  alüminyum alaşımlarından biri olduğu anlaşılabilir. Genellikle kaynaklı yapılarda, döşeme uygulamalarında, balıkçılık ekipmanlarında, araç gövdelerinde, gıda işlemede ve perçinlerde kullanılır.

Al-6060 Serisi

Magnezyum ve silikon içeren dövme alüminyum alaşımıdır. Isıl işlem görebilen bu alaşım  ortalama mukavemete sahiptir. İyi kaynaklanabilir ve şekillendirilebilir. Ayrıca korozyona karşı oldukça dirençlidir ve eloksal yoluyla direnci daha da arttırılabilir. 6060 serisi genellikle inşaat/mimari, gıda işleme, tıbbi ekipman ve otomotiv sektörlerinde kullanılır.

Al-6061 Serisi

Magnezyum, silikon ve eser miktarda bakır içeren bir alaşımdır. 180 MPa’lık yüksek çekme dayanımı ile iskeleler, demiryolu vagon parçaları, makine ve havacılık parçaları gibi yüksek yüklü yapılar için çok uygundur.

Al-6082 Serisi

Haddeleme ve ekstrüzyon işlemleri ile edilen bu alaşım orta seviye mukavemete, yüksek kaynaklanabilirliğe ve yüksek korozyon direncine sahiptir. Konteyner parçalarında, gemi inşaatlarında ve köprülerde sıklıkla kullanılır.

Al-7075 Serisi

Ana alaşım elementi çinko olan bu seri ortalama işlenebilirliğe ve düşük kaynaklanabilirliğe sahip olmasına karşın yüksek mukavemeti, atmosferik ve deniz ortamındaki mükemmel dayanımı ile askeri ve havacılık sanayinde, tırmanış ekipmanlarında ve nükleer uygulamalarda sıklıkla kullanılır.

Sonuç

Bütün bunlar dışında farklı metallerle farklı oranlarda oluşturulan daha birçok alüminyum alaşımı CNC işlemede kullanılmaktadır. Kolay işlenebilirliği ve düşük maliyetiyle hem prototipleme aşamasında hem de seri üretimde rahatlıkla tercih edebileceğiniz bir metaldir.

The post CNC İşlemede Kullanılan Alüminyum Malzemeler first appeared on Unimak CNC.

Bakır

İnsanlık tarihinde geçmiş çağlardan bu yana aktif olarak kullanılan bakır doğrudan işlemeye uygun saf bir metaldir. Doğası gereği antimikrobiyal olan bakır, en saf haliyle oldukça yumuşaktır ve rahatlıkla dövülebilir. Ek olarak, yüksek elektrik ve termal iletkenliğinin yanı sıra yüksek korozyon direncine de sunar. Elektrik – elektronik sektörü bakırın bu özelliklerinden sıkça faydalanmaktadır.

Bakır oldukça yüksek işlenebilirlik oranına sahip olmasıyla uygun maliyetli CNC işleme metallerindendir. Mükemmel termal ve elektrik iletkenliğiyle C101 ve C110 bakır alaşımları CNC işleme için yaygın olarak kullanılır.

C101, bir diğer adıyla “oxygen-free copper”, %99.99 Cu içeriğiyle son derece yüksek saflıkta bir alaşım olmakla birlikte mükemmel elektrik iletkenliği gösterir ve bundan dolayı “HC (high conductivity)” bakırı olarak da isimlendirilir. Ayrıca, iyi mukavemet değerlerine ve yüksek sünekliğe sahip olan C101, elektrik-elektronik sektörünün vazgeçilmez bir alaşımıdır. Etkili bir korozyon direnci ile beraber kablolar, motor bileşenleri, transformatörler gibi çeşitli mühendislik uygulamalarında kullanılmaktadır. 

C110, bir diğer adıyla “elektrolitik sert pitch (ETP)”, %99.9 Cu içeriğiyle C101 alaşımı kadar saf olmasa da oldukça saf bir alaşımdır ve yüksek elektrik iletkenliği gösterir. C101 alaşımına göre daha uygun maliyetli olup işlenmesi de daha kolay bir alaşımdır. Ek olarak, C110 alaşımı soğuk şekillendirme yöntemleriyle rahatlıkla forma girebilir. Elektrik-elektronik uygulamaları için C110 alaşımı da sıklıkla tercih edilmektedir. 

Pirinç

Bakır ve çinkonun birleşiminden oluşan metal bir alaşım olan pirinç, hammadde maliyetinin nispeten yüksek olmasına rağmen yüksek işlenebilirliği sayesinde tercih edilen CNC işleme metalleri arasında yer alır. Ek olarak, yüksek hurda getirisine sahip pirinç, hammadde maliyetini dengeler. Pirinç yaygın olarak orta sertliği ve yüksek çekme mukavemeti ile bilinir. Özellikle çinko konsantrasyonu pirincin mukavemet ve süneklik değerlerini iyileştirir, alaşıma sağlamlık yanında esneklik de kazandırır. Çinko konsantrasyonunun artmasıyla pirincin rengi kırmızıdan sarıya doğru değişir. 

CNC işlemede yüksek çinko konsantrasyonuna sahip C260 ve C360 alaşımları sıklıkla tercih edilir. Bu alaşımlar altın görünümünde olup üstün mekanik özellikler sergilerler. İyi korozyon direnci gösterirler ve işlenebilirliği yüksek alaşımlardır. Ayrıca, düşük sürtünme gerektiren uygulamalar için ideallerdir. 

C260, bir diğer adıyla “sarı pirinç” veya “kartuş pirinç”, pirinç alaşımlarının en çok tercih edilen ve uygun maliyetli olan alaşımları arasında yer alır. En sünek sarı pirinç olan C260 üstün korozyon direnciyle birlikte iyi mekanik özellikler sunar. Zorlu olmayan işlenebilirliğe sahip C260 alaşımı soğuk olarak da şekil alabilmektedir. Yaygın olarak mühimmat bileşenlerinde, menteşelerde, bağlantı elemanlarında ve radyatör ekipmanlarında kullanılmaktadır. 

C360, bir diğer adıyla “serbest işleme pirinç”, yüksek miktarda kurşun içeriği sayesinde adından da anlaşılacağı üzere mükemmel işlenebilirliğe sahiptir. Yumuşak ve sünek bir alaşım olarak bilinen C360 pirinç aynı zamanda iyi mukavemet değerleri sergileyen güçlü bir malzemedir. Ayrıca, bu alaşım korozyona karşı iyi bir direnç göstermekle birlikte düşük sürtünme gerektiren parçalar için de ideal bir seçimdir. Somunlar, civatalar, miller, burçlar, vidalar ve konnektörler gibi çeşitli makine parçalarında yaygın olarak kullanılır. 

Bakır ve Pirinç Alaşımları Arasında Seçim Yapmak

Bakır sizlere mükemmel elektriksel ve termal iletkenlik sunar. Yüksek saflıktaki bakır alaşımlarını C101/HC (%99.99 Cu) ve C110 (%99.9 Cu) ile iletkenlik gerektiren tasarımlarınızın gereksinimlerini karşılarken ürettiğiniz parçalarda gerekli mekanik özellikleri de elde edebilirsiniz. Ayrıca, yüksek işlenebilirlik özellikleriyle bu alaşımlar CNC tezgahlarında kolaylıkla işlenebilmektedir.

Pirinç sizlere tüm bakır alaşımları arasındaki en iyi işlenebilirliği sunar. Yapısındaki bakır içeriği pirince elektriksel ve termal iletkenlik kazandırır. Bununla birlikte çinko içeriği sayesinde pirinç bakıra göre üstün mekanik özellikler sergiler ve daha düşük sürtünmeli bir malzemedir. Özetle pirinç bakırdan daha iyi bir aşınma ve korozyon direnci gösterir. Diğer bir alaşım elementi olan kurşun ise pirince mükemmel işlenebilirlik kazandırmıştır. 

En sünek sarı pirinç olan C260 ve en iyi işlenebilir C360 alaşımlarıyla tasarımınızda üstün mekanik özelliklerle ve yüksek korozyon direncine erişebilirsiniz. Mükemmel işlenebilirlikleri sayesinde bu alaşımlar CNC tezgahlarında kolaylıkla işleyebilir, böylelikle zaman ve enerjiden tasarruf sağlayabilirsiniz. Düşük sürtünme ve yüksek dayanım gerektiren bağlantı parçaları için C260 ve C360 pirinç alaşımları oldukça idealdir.

Elektrik iletkenlikleriyle bilinen bakır ve pirinç, elektrik iletkenlik değerleri bakımında ciddi farklılıklar gösterir. Mutlak anlamda %100 iletken olarak kabul edilen süper iletken bakır, diğer malzemelerin elektrik iletkenliklerinin değerlendirildiği bir referans ölçüsü konumundadır. Bakır ve çinko alaşımı olan pirinç ise bakırın yaklaşık %28’i kadar elektrik iletkenliği gösterir.

Sonuç

Parçalarınız kullanım alanlarına göre malzeme seçimi yapmak uzun vadede verimlilik ve maliyet açısından oldukça önemlidir. İncelediğimiz iki metal malzemenin de alaşımları, yüksek işlenebilirlik ve korozyon direnci özellikleri ile genellikle bağlantı elemanlarının üretiminde oldukça sık kullanılır. Ufak farklılıklarla birbirinden ayrılan bakır ve pirinç alaşımları ile parçalarınızı ürettirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

The post CNC İşleme Malzemeleri: Bakır ve Pirinç Alaşımları first appeared on Unimak CNC.

Üç eksenli bir freze tezgahı ilk kez 1952 yılında çalıştırıldığında, bu tezgah o gün ki bazı imalat problemlerinin çözümünü sağladığı için çok mükemmeldi. Freze tezgahlarına uygulanan bu sistemler daha sonra torna, taşlama vb. takım tezgahlarına da uygulandı. Günümüzde imalatın yapıldığı hemen hemen her alanda CNC kullanılmaktadır.

CNC’nin kullanıldığı başlıca alanlar;

• Talaşlı imalat.
• Fabrikasyon ve kaynakçılık.
• Pres ileri Muayene ve kontrol.
• Montaj.
• Malzemelerin taşınması

CNC TAKIM TEZGAHLARI:

A- CNC TORNA TEZGAHLARI:

Nümerik kontrollü torna tezgahlarda genelde X ve Z ekseni olmak üzere iki temel eksen vardır. Bu tür takım tezgahlarında pek çok profil tornalama işlemlerinin yapılabilmelidir. Bunlar doğrusal interpolasyon (Linear Interpolation) ve eğrisel interpolasyon (Circular İnterpolation) işlem özelliği ile yapılır. Ayrıca devir sayısı ve kesici değiştirme, ilerleme hızının belirlenmesi vb. fonksiyonlara sahiptirler.

İşleme kapasiteleri daha geniş olan CNC torna tezgahlarında eksen sayıları 3 yada daha fazla olabilmektedir. Üçüncü eksen tezgah taretinin eksen hareketi olabilir. CNC’nin endüstrideki kullanım alanları endüstrinin özellikle endüstriyel tip CNC torna tezgahlarında (Industrial type CNC lathes) tezgahın yapısal direncini artırmak ve daha hassas imalatı gerçekleştirebilmektedir. Çıkan talaşları kesme bölgesinden uzaklaştırabilmek için yapısal ayrıntılarında bazı dizayn değişiklikleri uygulanmıştır.

Sonuç olarak CNC Freze tezgahları operasyon yeteneklerinin çeşitliliği bakımından işleme merkezlerinden sonra en çok işlem kabiliyetine sahip olan tezgahlardır. Bu tür tezgahlar en az 3 olmak üzere 4-5 ve daha fazla eksende işlem yapabilme özelliklerine sahiptir.

Bu tezgahların bütün çeşitleri sürekli iz kontrol (Continuous Paht Control) ile donatılmıştır.  Ayrıca otomatik kesici değiştirme (Automatic Tool Change) kolaylıkları bir başka özelliğidir. Ayrıca Kesici telafisi (Tool Compensation) özellikle eğrisel frezeleme işlemlerinde ve kalıpçılıkta büyük kolaylık sağlamaktadır.

Üç boyutlu (3 Dimension) iş parçalarının ideal profil ve optimum özellikte işlenmeleri başarıyla gerçekleştirmektedir.  Kullanılan kesiciler, uçları radyuslu ve yüksek kesme hızına sahip sert maden ve titanyum kaplı uçlardır.

B- CNC İŞLEME MERKEZLERİ:

Bu tür CNC tezgahları noktasal hareket (Point to Point) ve sürekli iz kontrolü (CPC) ile donatılmıştır. Böyle kompleks ve çok sayıda operasyonlara sahip iş parçalarının imalatları bir bağlamada gerçekleştirilir.
a- Yatay işleme merkezi
b- Düşey işleme merkezi

The post Cnc’nin Endüstrideki Kullanım Alanları first appeared on Unimak CNC.